Nieuws en diverse zaken uit de media,   mei t/m juli 2009

Computer bootst verloop H7-virus na

31 juli 2009
bron: Agrarisch Dagblad

Onderzoekster Marian Bos van de Universiteit Utrecht heeft een computermodel ontwikkeld dat berekent hoe een vogelpestvirus zich onder kippen verspreidt.

Ze gebruikte gegevens uit H7N7-uitbraken in Nederland en Italië. Met een wiskundig model berekende Bos dat een koppel twee weken voor de eerste sterftegevallen besmet raakte. Aan de hand van sterftegegevens schatte ze hoe het virus zich onder pluimvee verspreidt.

De conclusie was dat het virus zich onder kippen en kalkoenen even snel verspreidt en dat ook huisvesting niet uitmaakt. Mensen die veel contact met pluimvee hebben, lopen meer risico om besmet te raken.

naar boven


Preventieve vaccinatie vogelgriep vanaf 1 augustus niet meer toegestaan

23 juli 2009
bron: Boerderij

Het ministerie van LNV vraagt geen verlenging aan van de Europese toestemming voor preventieve vaccinatie tegen aviaire influenza.

Per 1 augustus 2009 verloopt de Europese toestemming die Nederland heeft gekregen voor de preventieve vaccinatie tegen vogelgriep (aviaire influenza, AI). Dit houdt in dat het vanaf 1 augustus 2009 voorlopig niet meer is toegestaan om (hobby)pluimvee preventief te vaccineren tegen AI.

Dat LNV geen verlenging aanvraagt voor het AI-vaccinatieprogramma komt mede door de beperkte deelname. „Ook liggen er nog inhoudelijke vragen op zowel beleidsmatig als (uitvoerings)technisch vlak”, zo meldt PVE-beleidsmedewerker Henk Hulsbergen. Daarom heeft het ministerie van LNV, na overleg met de betrokken organisaties, ervoor gekozen vooralsnog geen EU-verlenging aan te vragen van de huidige campagne.

De komende maanden zal het ministerie van LNV met betrokkenen uit onder meer beleid, uitvoering (VWA/GD/DR), onderzoek (CVI), farmacie en doelgroepen (commercieel en hobbymatig) bekijken of en, zo ja, in welke vorm er eventueel later dit jaar opnieuw Europese toestemming zal worden gevraagd voor het uitvoeren van een preventieve vaccinatiecampagne tegen AI.

naar boven


Zwanen dood door onbekende ziektekiem in Ierland

8 juli 2009
bron: Agrarisch Dagblad

In Ierland zijn ongeveer vijftig dode zwanen aangetroffen bij een meer in de omgeving van Cork, in het zuiden van Ierland.

De zwanen waren besmet met tot nu toe onbekende ziektekiemen. Deskundigen voorzien dat de ziektekiemen bij de zwanen terecht zijn gekomen via wilde eenden. De kiemen, mogelijk een virus, lijken niet schadelijk voor mensen.

In Engeland werden vorig jaar ook dode zwanen aangetroffen die besmet waren met een onbekende ziekte. Toen werd vastgesteld dat het in ieder geval niet ging om vogelpest.

naar boven


Laagpathogene vogelpest op bedrijven in Italië

1 juli 2009
bron: Agrarisch Dagblad

In Italië blijken drie bedrijven besmet te zijn met laagpathogene vogelpest.

In de Noord-Italiaanse regio Piëmonte zijn een leghendrijf met 12.000 dieren en een bedrijf met 1.642 eenden, vleeskuikens, parelhoenders, ganzen en leghennen besmet verklaard en geruimd. In de regio Emilio Romagna is een bedrijf met 2.442 stuks pluimvee besmet verklaard en geruimd. Het gaat om virus van het type H7.

De Italiaanse overheid heeft vervoersverboden ingesteld en doet uitgebreid onderzoek in de besmette regio’s. Pluimveetentoonstellingen en -markten in de besmette regio’s zijn verboden.

Ook in Los Arcos in de Spaanse regio Navarra is laagpathogene vogelpest van het type H5 vastgesteld bij een koppel van 3.625 eenden. De koppel is geruimd.

naar boven


Niet alle informatie MKZ en vogelpest hoeft openbaar

17 juni 2009
bron: Agrarisch Dagblad

Het ministerie van LNV hoeft niet alle informatie over de MKZ-crisis in 2001 en de vogelpestuitbraak in 2003 openbaar te maken. Dat heeft de Raad van State besloten.

Een man uit Kootwijkerbroek had op basis van de Wet openbaarheid van bestuur verzocht om alle informatie rondom de uitbraken, maar het ministerie weigerde dat, omdat sommige informatie vertrouwelijk gegevens bevat. Het grootste deel van de informatie is inmiddels wel vrijgegeven.

De rechtbank van Arnhem had in november vorig jaar al besloten dat de vertrouwelijke informatie niet openbaar hoeft te worden. De Raad van State heeft die uitspraak nu bevestigd.

naar boven


'Dierziektenbestrijding niet alleen agrarische zaak'

9 juni 2009
bron: Agrarisch Dagblad

Het bestrijdingsbeleid voor dierziekten is niet meer alleen een agrarische zaak.

Dat zegt onderzoeker Ron Bergevoet van het LEI van de Wageningen UR. "In het verleden was dierziektebeleid vooral een economische afweging. Voor het bestrijdingsbeleid werd gekeken naar de kosten en de baten", aldus Bergevoet in Kennis Online van Wageningen UR. Door de maatschappelijke ophef bij het ruimen van dieren kan dit voor de meeste dierziekten niet meer.

De maatschappelijk ophef is volgens Bergevoet het grootst bij dierziekten die ook mensen kunnen treffen, zoals vogelpest. "Daarna hebben dierziekten bij diersoorten waar mensen het meest gevoel bij hebben, zoals honden en paarden, de meeste maatschappelijke impact. Dierziekten die alleen landbouwhuisdieren treffen zoals blauwtong hebben de minste maatschappelijke impact."

Nieuwe exotische dierziekten veroorzaken meer maatschappelijke onrust dan bekende ziekten, constateert Bergevoet. "Salmonella en campylobacter veroorzaken bijvoorbeeld meer slachtoffers dan de nieuwe ziekten bij elkaar. Maar mensen hebben het gevoel dat ze tegen salmonella en campylobacter iets kunnen doen. Hierdoor zijn ze minder bang en is het risico draaglijker dan bij een onbekende ziekte."

naar boven


Vogeleiland heeft ophokhok

9 juni 2009
bron: Deventer Post

In tijden van vogelgriep krijgen ook de vogels van het Vogeleiland ermee te maken: de ophokplicht. Een lastige kwestie, want de vogels hebben op het eiland alle vrijheid en laten zich niet makkelijk opsluiten. De Stichting Vogeleiland bedacht een oplossing en gemeente Deventer leverde een financiële bijdrage.

"De vogels van het Vogeleiland lopen weliswaar op het eiland vrij rond, ze zijn wel mensen en verzorging gewend", meldt de stichting. "De oplossing om ze in vogelgrieptijden wel te kunnen ophokken is dan ook een hok waar ze in gewone tijden vrij in en uit kunnen lopen en vliegen. Een hok waar ze zich zó thuis voelen dat ze er uit vrije wil in gaan. Waar ze lekker droog en warm zitten, en waar voer en water aanwezig zijn. Dat hok is er nu, dankzij een financiële bijdrage van de gemeente."

Het ophokhok is vrijdag officieel geopend door wethouder Gerrit Berkelder. "De vogels hebben het hok al wat langer in gebruik en voelen zich er al zeer thuis. Kippen, eenden, duiven, allemaal weten ze de weg naar het hok te vinden. In tijden van een ophokplicht hoeven de medewerkers van het Vogeleiland het hok alleen nog maar op slot te doen, zodat de vogels er dan tijdelijk niet uit kunnen."

Het hele Vogeleiland ligt er, volgens de stichting, weer mooi bij. "In de afgelopen periode is niet alleen het hok gebouwd, maar hebben medewerkers van Cambio het nodige schilderwerk verricht en alle banken, bruggen en afvalbakken gereinigd."

Het Vogeleiland is te vinden in het Oude Plantsoen, ook wel Singelplantsoen genoemd.

naar boven


Vogel met ‘GPS-rugzakje’ op pad

27 mei 2009
bron: Reformatorisch Dagblad

Een mantelmeeuw met een gps systeem
op zijn rug gebonden Het geheel weegt slechts 14 gram en het dier ondervindt er nauwelijks hinder van.

Over de eerste testresultaten van hun GPS–rugzakje voor vogels zijn Nederlandse wetenschappers in de wolken. De volgende uitdaging? „Een cameraatje mee laten vliegen.”

Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam en het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) hebben een minuscuul GPS-systeem ontwikkeld, dat vogels op hun rug mee kunnen nemen. Tot nu toe was het niet mogelijk om tot in de kleinste details het gedrag van vogels te volgen, terwijl dat wel belangrijke gegevens oplevert.

Het hightech-apparaatje bestaat uit een zendertje en een opslagmedium en werkt op een piepklein zonnepaneel. Het geheel weegt slechts 14 gram en kan al op de rug van vogels ter grootte van een postduif worden aangebracht. Door het GPS-systeem zijn allerlei gegevens draadloos uit te lezen, zodat het niet nodig is het dier telkens te vangen.

Vliegbewegingen van vogels zijn onder meer van belang voor de luchtvaart, voor het analyseren van de risico’s voor vogels bij het aanleggen van windmolenparken in zee, of voor kennis over de verspreiding van door vogels overgebrachte ziekten, zoals de vogelgriep.

De onderzoekers testten het ‘rugzakje’ het afgelopen jaar uit op een groep wilde kleine mantelmeeuwen. De zes zeevogels, afkomstig van een broedkolonie op Texel, verlieten Nederland in de zomer van 2008 en keerden vorige maand terug op het Nederlandse vasteland. Met een schat aan informatie over hun trekgedrag bij zich.

Kees Camphuysen, marien ornitholoog van het NIOZ Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee en betrokken bij het onderzoek, noemt het trackingsysteem een doorbraak. „Het is voor het eerst dat een groep vogels zo gedetailleerd is gevolgd. Het brengt de hele trekweg in kaart en laat hun dagelijkse activiteiten op zee zien. Het geeft ons ongekende mogelijkheden om het gedrag te bestuderen.”

Zo laten de GPS-loggers om de seconde zien waar en wanneer de individuele vogels vissersboten volgen, voedsel zoeken, of zich simpelweg op de zeestroming laten meevoeren. „Dit is een detailniveau dat tot nu toe onbereikbaar was.”

De meeuwen, die in Nederland veelal op en bij zee leven, blijken in de wintermaanden graag op land te verblijven. Zo was een favoriete pleisterplek het dak van de Renaultfabriek in het Franse Douai. In Spanje bezochten de dieren stortplaatsen. „Alleen in de Golf van Biskaje visten zij, maar toen waren ze alweer onderweg terug naar hun zomerstek, hier op Texel."

Het systeem volgt vogels niet alleen op de voet, maar legt ook vleugelslagfrequenties, de omgevingstemperatuur en de luchtdruk vast. De volgende stap is volgens Camphuysen de vogels uitrusten met een mini-camera. „Proeven met aalscholvers hebben uitgewezen dat dat mogelijk is. Als onderzoeker wil je immers precies weten wat een vogel onderweg allemaal uitspookt.”

naar boven


Mensenneus te koud voor vogelgriep

15 mei 2009
bron: NOS

De temperatuur in mensenneuzen heeft ervoor gezorgd dat de gevolgen van de vogelgriep relatief beperkt zijn gebleven. Waar nu vooral de Mexicaanse griep de gelederen bezighoudt, deed tot vorig jaar de angst voor een pandemische variant van de vogelgriep de gehele wereld beven. Het virus H5N1, dat in eerste instantie vrijwel alleen in vogels voorkwam, ontwikkelde in een variant dat ook mensen kon besmetten. Virologen over de hele wereld waren bang dat het dodelijke virus een wereldwijde epidemie zou veroorzaken.

Britse onderzoekers wijzen nu de temperatuur in de neus aan als belangrijkste factor in het uitblijven van dat rampscenario. Uit laboratoriumproeven blijkt dat temperaturen rond de 32 graden Celsius, de temperatuur in een gemiddelde mensenneus, te laag is voor het vogelgriepvirus. Daardoor verliest het virus bepaalde functies en is het veel minder besmettelijk. De overlevingskansen in de neus zijn belangrijk, omdat veel mensen worden besmet door niezen.

Waar virologen vooral bang voor waren was dat er uit een genetische versmelting van de vogelgriep met de normale mensengriep een nieuw virus zou ontstaan, dat de dodelijkheid van H5N1 zou combineren met de besmettelijkheid van de mensengriep. Maar ook zo'n gevreesd combinatievirus, dat de onderzoekers in het laboratorium kweekten, vertoonde dezelfde gevoeligheid voor temperatuur. Daarom zou een dergelijk virus nooit de besmettelijkheid van de mensengriep kunnen evenaren. Waarschijnlijk komt die gevoeligheid door het feit dat de lichaamstemperatuur van de meeste vogels veel hoger ligt, namelijk rond de 40 graden.

Dat verklaart ook ten dele waarom het menselijke afweersysteem zoveel moeite had om het vogelgriepvirus uit te drijven. Normaal weert ons afweersysteem ziektekiemen door de temperatuur op te voeren, koorts dus. Maar bij dit virus werkte dat alleen in het voordeel van de ziekteverwekker. Volgens de onderzoeker die het onderzoek leidde, professor Wendy Barclay, lijkt het erop dat de Mexicaanse griep minder gevoelig is voor lage temperaturen en dat het zich daardoor beter kan verspreiden van mens tot mens. Geluk bij een ongeluk is echter dat het nieuwe virus wat minder dodelijk is. De wetenschappers hopen dat door dit soort onderzoeken in de toekomst beter voorspeld kan worden welke virussen een pandemie zullen veroorzaken en welke niet.

naar boven


Ganzen vangen en (laten) vergassen in het Gelderse Rivierengebied van de baan

15 mei 2009
bron: De Faunabescherming

De jagersclub Fauna Beheer Eenheid Rivierenland heeft de ontheffing die zij aan de provincie Gelderland hebben gevraagd en ontvangen om van 20 mei tot 10 juli grauwe ganzen te vangen en te (laten) vergassen weer ingeleverd.

De Faunabescherming had de provincie Gelderland voor de rechter gedaagd omdat zij alle jagers van FBE Rivierenland zelf laat beslissen welk middel zij willen gebruiken om gevangen ganzen te doden. Dat staat de wet niet toe. De provincie moet het te gebruiken middel expliciet in de ontheffing noemen. En dat is niet gebeurd.

De Faunabescherming voerde bovendien aan dat er zeer waarschijnlijk koolzuurgas zou worden gebruikt om de honderden tegelijk gevangen ganzen gezamenlijk te doden. Dit is geen op grond van de Flora -en faunawet aangewezen middel en dus verboden, zodat de ontheffing ook op die grond zou moeten worden ingetrokken. Nog voordat de rechtszitting plaats zou vinden gaven de jagers de ontheffing terug aan de provincie.

De jagersvereniging voert zelf twee argumenten aan: Het vangen en vergassen is niet nodig want de 4.530 grauwe ganzen die er volgens de jagers teveel zijn kunnen net zo goed worden geschoten. En de jagers waren nog niet klaar voor het effectief vangen en doden van duizenden ganzen.

Hoewel er gelukkig nu niet gevangen mag worden, betekent dit dat er in het Rivierengebied, dat voor een groot deel wordt beheerd door Staatsbosbeheer, er niet alleen op landbouwgronden maar ook in natuurgebieden inheemse beschermde ganzen, zoals, grauwe -, brand-, kol- en Canadese ganzen, op grote schaal worden geschoten, zonder dat het leidt tot een lagere populatie. Opengevallen plaatsen worden direct weer ingenomen door ganzen van elders zolang er niets aan de biotoop verandert. In het rivierengebied worden grote natuurgebieden en ook recreatiegebieden gecreëerd met ruimte voor water. Ideale plaatsen voor ganzen en andere watervogels. Staatsbosbeheer en de recreatieschappen zijn daar de stuwende krachten in. Dan moet Staatsbosbeheer ook accepteren dat hun nieuwe natuur die dieren herbergt die daar thuis horen. En dat zijn onder anderen ganzen.

Nog vorig jaar werden Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten geconfronteerd met duizenden woedende mails van burgers vanwege het vangen en vergassen van ganzen in hun terreinen op Texel. Jagers vinden het niet erg dat het vangen van de baan is. Zij schieten liever. Maar Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, de Provinciale Landschappen, en recreatieschappen hebben naast het natuurbeheer in natuurgebieden, waar geen plaats behoort te zijn voor jacht, ook een morele plicht om burgers niet onnodig te confronteren met duizenden onnodige jachtslachtoffers.

naar boven


Oefenen met besmette vogels

13 mei 2009
bron: de Gelderlander, foto: Jan Bouwhuis

Van vogelgriep verdachte vogels zijn woensdagochtend bij de stichting Dierenambulance in het voormalig slachthuis in Tiel ontsnapt.

Een boze buurtbewoner had de uit Nijmegen afkomstige hokken op een vorkheftruck geladen en was ermee vandoor gegaan.
Daarbij was hij omgeslagen en bekneld geraakt, de vogels waren uit hun kooien ontsnapt.

Met dit scenario oefenden politie, brandweer, ambulancedienst, gemeente en leger gisteren aan de J. D. van Leeuwenstraat.

naar boven

» Ga naar de begin pagina

» Actueel nieuws

» Overig 2009


» Nieuwsarchief