Naweeën van een crisis: een dode nandoe en een forse boete
Topadvocaten buigen zich over vogelpestzaken
juni 2004
bron: Levende Have
In opdracht van de Stichting Bescherming Hobbydierhouder Nederland beraadt het fameuze advocatenduo Anker & Anker zich over een aantal vogelpestzaken.
Een daarvan betreft de nandoe van Hans van Rijsewijk. Het dier brak vorig jaar een poot bij een ‘ophokpoging’. Van Rijsewijk moest de nandoe laten inslapen en hield er nog een boete aan over ook.
door Jinke Hesterman
'Het nangedoe’, zo vat Hans van Rijsewijk de kwestie samen. Had hij vorig jaar de boete wegens het overtreden van de ophokplicht betaald, dan was hij er mooi vanaf geweest. Nu sleept de affaire zich voort. Maar de zaak ligt voor Van Rijsewijk principieel. En dus bereidt hij zich voor op een behandeling in hoger beroep, nadat de rechtbank in den Bosch hem in eerste instantie veroordeelde tot een boete van 400 euro (plus 500 euro voorwaardelijk).
Van Rijsewijk heeft iets ‘recht te zetten’, zoals hij het noemt. ‘’Het ophokken van een nandoe staat gelijk aan moord. Ik heb het echt geprobeerd. Maar het dier raakte volledig in de stress. Weet je wat de rechter zei: u had er een deskundige bij moeten halen. Maar die deskundige is er niet. En als hij er al was geweest, dan had hij waarschijnlijk gezegd: laat hem maar euthanaseren.’’
Lievelingsdier
De vogelpestcrisis is in huize Van Rijsewijk nog altijd niet voorbij. Vrijwel dagelijks wordt het jonge gezin aan het drama herinnerd. Is het niet door de rechtszaak, dan wel door de klein Suze die met de regelmaat van de klok vraagt waar haar lievelingsdier Nanny is gebleven. ‘’Nanny is met vakantie’’, zegt vader Hans van Rijsewijk dan. ‘’Daar heeft ze vrede mee.’’
Geregeld gaan de gedachten terug naar april 2003. Hans van Rijsewijk woont in Venhorst bij Uden, toezichtsgebied, geen ruimingszone. Het vogelpestvirus is niet in de buurt, maar er geldt wel een ophokplicht. Daar is overigens lang niet iedereen van op de hoogte. ‘’Er waren hier helemaal geen uitbraken. Ja, via via hoorde je wel verhalen over ophokken. Maar de berichten spraken elkaar tegen. Het ene moment moest het weer wel, het andere moment hoefde het weer niet.’’
De nandoe, de kippen en de kalkoen van Van Rijsewijk lopen dan ook gewoon buiten als de AID langs komt. In de veronderstelling dat het bij een waarschuwing blijft, spreekt hij af dat hij z’n best zal doen de dieren in het hok te krijgen. ‘’Ze hebben zich netjes opgesteld. Ze zeiden: als je ze alsnog ophokt, zal het wel met een sisser aflopen. Ondertussen hebben ze wel proces verbaal opgemaakt. Ze mochten kennelijk direct verbaliseren.’’
Gewond
Hans van Rijsewijk doet diezelfde dag nog een ophokpoging. De kippen en de kalkoen gaan probleemloos naar binnen. De 1.50 meter hoge nandoe probeert hij te vangen. Hij sluit haar in zijn armen en raakt daarbij niet alleen zelf gewond doordat het dier de klauwen van haar poot in zijn been zet, maar beschadigt ook de vleugel van de nandoe. Toch lukt het hem het dier in het hok te krijgen. Dan begint de ellende pas goed. De nandoe probeert te ontsnappen en breek daarbij haar poot. De volgende dag vindt Van Rijsewijk de vogel. Ze heft haar kop omhoog alsof er niets aan de hand is, maar feitelijk is het dier reddeloos verloren. ‘’Zo’n poot spalken, daar hoefden we volgens de dierenarts niet aan te beginnen.’’ Terwijl kleine Suze op afstand wordt gehouden, krijgt Nanny een spuitje en blaast haar laatste adem uit.
Via Moeder Maria uit Heusden, de non die haar kippetjes had verstopt, komt Hans van Rijsewijk in contact met de Waarheidscommissie Vogelpest. Hij doet zijn verhaal en de commissie begeleidt hem naar de rechtszaal, waar hij zich moet verantwoorden wegens het overtreden van de ophokplicht. ‘’Dan kom je daar in zo’n duur gebouw met mooie pilaren. Ik heb me gruwelijk kwaad gemaakt. Vooral toen ze zeiden dat ik er een deskundige bij had moeten halen en suggereerden dat ik het dier beter meteen had kunnen laten euthanaseren. Dat is toch het laatste wat je doet? Voor mij is het een principe-kwestie geworden. Ophokken is dieronvriendelijk. Het is helemaal erg als je achteraf hoort dat het niet eens nodig was. Later hoorde ik ook dat het goed was geweest als ik wat gaas had gespannen met een stuk zeil erover. Ik vind dat nu alle hobbydierhouders vrijgepleit moeten worden. We moeten ervoor zorgen dat ze een volgende keer er niet zo makkelijk over denken en anders optreden. De mensen die hiervoor verantwoordelijk zijn, moeten gaan voor die hobbydierhouder en niet alleen voor het slachtvee.’’
Topadvocaten
Van Rijsewijk tekende hoger beroep aan tegen de veroordeling door de rechtbank in Den Bosch. De Waarheidscommissie Vogelpest bracht hem in contact met de onlangs opgerichte Stichting Bescherming Hobbydierhouders Nederland, die met behulp van topadvocaten een aantal vogelpestzaken tot een goed einde wil brengen.
Nooit meer
Of hij de zaak uiteindelijk wint of verliest: voor Hans van Rijsewijk staat één ding vast. Hij neemt nooit meer een nandoe. Niet dat hij het dier kwalijk neemt wat er is gebeurd. Integendeel. ‘’Het is triest, maar Nanny kon er niets aan doen. Ik had me misschien zelf beter moeten laten informeren voordat ik aan een nandoe begon. Maar ja, ik ben helemaal weg van struisvogels en zo’n nandoe lijkt daar op. Het is gewoon een leuk dier. Ze kijken je zo grappig aan met hun grote ogen. Ze zijn ook goed te houden in Nederland. Je moet ze alleen niet stressen. Dan zijn ze ineens ontzettend kwetsbaar.’’
Meer informatie over de Stichting Bescherming Hobbydierhouder Nederland:
www.helphethobbydier.nl
'Juridische basis ontbreekt voor ophokplicht'
De AID heeft ‘wegens het ontbreken van een juridische basis’ het overtreden van de ophokplicht in de praktijk moeten gedogen. Dit staat in de evaluatie van de vogelpestcrisis door het bureau Berenschot ‘De crisis tussen mens en dier’. Berenschot ontleent dit gegeven aan een AID-notitie aan de Centrale Crisis Staf, gedateerd op 1 mei 2003. Eerder al was de CCS gebleken dat er onder hobbydierhouders onduidelijkheid heerst over welke dieren moeten worden opgehokt. ‘’Naar aanleiding van signalen die de crisisstaf krijgt over problemen met ophokken van bepaalde vogels, wordt half maart de ophokplicht voor half wilde watervogels en struisvogels na een besluit van de crisisstaf versoepeld. De versoepeling wordt echter niet in de Regeling Vervoersbeperkingsgebieden pluimvee opgenomen. Dit leidt tot problemen in de handhaving’’, aldus Berenschot.
naar boven
Nandoe ophokken leidt tot euthanasie en hoger beroep zaak
21 maart 2004
bron: SBHN
De heer H. van Rijsewijk is als hobbydierhouder in het bezit van een nandoe (Nanny genoemd), dertien kippen met een haan een kalkoen en een ezel. Deze dieren moesten tijdens de vogelpest periode 2003 worden opgehokt. Dit lukte maar ten dele omdat een nandoe zich niet laat ophokken. Een nandoe ophokken veroorzaakt stress die de dood tot gevolg kan hebben.
De AID toonde geen begrip en verbaliseerde de heer van Rijsewijk omdat het ophokken van de nandoe niet was gelukt.
De stichting is door de heer van Rijsewijk op 21 maart 2004 benaderd met het verzoek om bijstand. Op 9 maart moest de heer Rijsewijk voorkomen bij de economische politie rechter. Resultaat: boete van € 990,= is teruggebracht naar € 400,= met € 500,= voorwaardelijk.
De heer van Rijsewijk is 23 maart 2004 in hoger beroep gegaan. Reden: ik heb meer dan mijn best gedaan om mijn hobbydieren op te hokken. Zelfs de nandoe.
naar boven
