Nieuws en diverse zaken uit de media, september 2005


Rechter staat ophokplicht pluimvee toe

donderdag 29 september 2005
bron: NRC

Rotterdam - Minister Veerman (LNV, CDA) heeft niet ,,onmiskenbaar onrechtmatig'' gehandeld door het instellen van een ophokplicht voor alle commercieel gehouden pluimvee. Hij hoeft de maatregel niet in te trekken.
Dat heeft de rechtbank in Den Haag vanmorgen bepaald.

Wakker Dier, Dierenbescherming, Stichting Biologica en een aantal biologische pluimveehouders hadden het verbod op de maatregel in kort geding geëist. Zij vinden dat de ophokplicht onnodig, voorbarig en overhaast is ingesteld. Het ophokken van buiten gehouden kippen schaadt het welzijn van de dieren, onder meer doordat de kippen elkaar in de stallen gaan pikken.

Volgens de rechter kan het besluit van Veerman niet onredelijk worden genoemd. De minister heeft tot het binnenhouden van kippen besloten op advies van een aantal deskundigen, aldus de uitspraak. Met de maatregel wil Veerman voorkomen dat pluimvee in contact komt met trekvogels, die mogelijk besmet zijn met vogelgriep. De Tweede Kamer heeft de ophokplicht gesteund als maatregel om de kans op een besmetting met vogelgriep zo klein mogelijk te houden. Dat de Europese Commissie de maatregel voor geheel Europa ,,disproportioneel'' heeft genoemd, betekent volgens de rechter niet dat deze maatregel voor Nederland onredelijk is.

Minister Veerman heeft de ophokplicht vandaag versoepeld. Bedrijven met pluimvee die niet in de buurt van vogeltrekroutes liggen, mogen hun kippen buiten laten lopen als zij worden afgeschermd met netten. Bedrijven die meer risico lopen op contact met trekvogels, moeten deze netten afdichten om contact met uitwerpselen van trekvogels te voorkomen. Veerman wil de ophokplicht vanaf december, als de grote vogeltrek voorbij is, intrekken.

De versoepeling betekent niet dat pluimveehouders daadwerkelijk ertoe overgaan om de luiken weer open te zetten. Voorzitter Chris Borren van de Biologische Pluimveehouders Vereniging: ,,De regels zijn onduidelijk. Wij weten niet welke bedrijven wel en niet een overkapping moeten hebben, en wat voor netten er gebruikt kunnen worden.'' De ophokplicht werd half augustus ingesteld.

naar boven


Coalitie tegen ophokplicht teleurgesteld in vonnis rechter

donderdag 29 september 2005
persbericht van Stichting Wakker Dier

De coalitie tegen de ophokplicht, bestaande uit Wakker Dier, Milieudefensie, de Dierenbescherming, Biologica en drie biologische pluimveehouders, is teleurgesteld over de afwijzing door de rechter van de eis om de ophokplicht per direct te beëindigen. Uit het vonnis blijkt dat de president niet op de stoel van de minister wilde zitten. De organisaties stellen dat Europese deskundigen aangeven dat de ophokplicht vanaf aanvang een disproportionele maatregel in strijd met de Europese regelgeving is geweest. Opmerkelijk genoeg heeft minister Veerman juist vandaag, op de dag van de gerechtelijke uitspraak gekozen voor een gefaseerde intrekking van de ophokplicht. De minister is echter tot vandaag nog onduidelijk gebleven over de exacte eisen waaronder de kippen weer naar buiten mogen. Of morgen de biologische weilanden weer worden opgesierd met kippen blijft dus voor de organisaties en biologische boeren onzeker. Dit hangt af van de praktische uitvoerbaarheid van de door de minister geëiste maatregelen om kontakten met trekvogels te vermijden. De eerdere verplichte overkapping of de door de minister genoemde nettenconstructie is voor een tijdelijke maatregel te kostbaar en mogelijk in strijd met bouwregelgeving.

Vanaf eind november zouden de kippen zonder aanvullende maatregelen weer naar buiten mogen. Steeds duidelijker wordt het dat het ophokbesluit een éénzijdige Nederlandse maatregel is geweest waarbij de belangen van de biologische sector en de miljoenen uitloopkippen onnodig zijn geschaad.

Afgelopen juni heeft de EU Commissaris Kyprianou, na een congres met vogelgriep-wetenschappers uit alle EU landen nog geconcludeerd: 'In today's globalised society, unilateral responses to such possible outbreaks are not a viable option. There must be a coördinated EU response.'. Ondermeer geeft de EU aan dat allerminst vaststaat dat trekvogels de vogelgriep verspreiden. Ze pleit wel voor andere maatregelen dan ophokken. Ook België en Engeland hebben ondertussen de ophokplicht al als buitenproportioneel betiteld. De coalitie pleit voor duidelijke en strikte maatregelen om het gevaar van vogelpest te verminderen waaronder extra monitoring van trekvogels en pluimvee op AI-virus, ontsmettingsmaatregelen voor reizigers uit besmette gebieden, vermindering van het grootschalige import en transport van levende dieren, optimale benutting van vaccinatiemogelijkheden, sterke beperking van importen van potentieel besmette vlees- en eiproducten.

De schade die de ophokplicht heeft aangericht in de biologische sector is nog niet te overzien. Vast staat wel dat tenminste 1 biologische pluimveehouder in reactie op de maatregel zijn bedrijf beëindigd heeft, dat een deel van de biologische eieren in de ophoksituatie een te groot formaat hadden om binnen de biologische normen verkocht te worden en dat biologische pluimveehouders onnodig imagoschade hebben opgelopen en op kosten gejaagd zijn. De coalitie beraadt zich op nadere acties om toekomstige beschadiging van diervriendelijke veehouderijvormen ten tijde van dierziektecrises te voorkomen.

naar boven


Versoepeling ophokplicht blijft schijnbeweging minister

woensdag 28 september 2005
bron: Dierenbescherming

Minister Veerman van LNV is begonnen met terugtrekkende bewegingen. Na zijn overhaaste en weinig onderbouwde ophokplicht per 22 augustus jongstleden, mogen nu de uitloopkippen 'onder voorwaarden' weer naar buiten. Dit lijkt mooi, maar in de praktijk zullen de meeste kippen er niet echt op vooruit gaan.

Hoogrisico-bedrijven, die op korte afstand van foerageerplekken van wilde watervogels liggen, mogen hun kippen nog steeds niet buiten laten, tenzij er dichte opverkapping aanwezig is. Deze maatregel was al sinds 22 augustus in werking voor alle uitloopbedrijven. In de praktijk betekent dit echter dat de kippen binnen blijven, omdat een dichte overkapping te hoge kosten met zich meebrengt voor pluimveehouders.
Laagrisico-bedrijven, dat zijn de overige uitloopbedrijven, mogen volstaan met bijvoorbeeld een (grofmazig) net. Het is lastig om zo'n groot net over de uitloop te spannen, dus ook deze maatregel zal in de praktijk weinig soelaas bieden.

Kortom, de minister neemt alleen schijnmaatregelen. Hij treft nog steeds geen maatregelen ten aanzien van het verspreidingsrisico, dat zeer groot is vanwege de grote pluimveedichtheid in Nederland. De minister beschouwt dit als een constante factor en weigert aan de kern van het probleem, de intensiviteit van de sector, iets te doen. De Dierenbescherming dringt er al heel lang op aan dat er maatregelen worden voorbereid om tot vaccinatie tegen vogelpest over te kunnen gaan. Ook leden van het europarlement en vele anderen geven aan dat hiervoor snel maatregelen moeten worden getroffen. Hiermee kan voorkomen worden dat elk jaar de discussie over het ophokken weer oplaait en daarmee de diervriendelijke sector om zeep wordt geholpen.

Morgen uitspraak in het kort geding dat wij en drie collega-organisaties tegen de ophokplicht hebben aangespannen

naar boven


EC tevreden over aanpassing ophokplicht

dinsdag 27 september 2005
bron: Nederlands Dagblad

ANP
STRAATSBURG - Europees Commissaris Kyprianou (Gezondheid) is tevreden met het Nederlandse besluit om de meeste kippen donderdag weer naar buiten te laten gaan.

,,De aanvankelijke aanpak van Nederland was nogal vergaand en van onbeperkte duur. Dat is nu bijgesteld naar een meer regionale aanpak, gebaseerd op risico's'', zei de Europees Commissaris maandag in een commissie van het Europees Parlement te Straatsburg. De eurocommissaris garandeerde tevens dat de Nederlandse biologische en 'vrije uitloop'-kippenhouders de komende maanden hun status behouden. Kyprianou beantwoordde daarmee een vraag van PvdA-europarlementslid Thijs Berman.

De vrees was dat de boeren hun eieren slechts als goedkope, gewone eieren mochten verkopen, omdat de kippen steeds binnen zijn geweest. Tijdens de vergadering vroegen europarlementsleden Albert-Jan Maat (VDA) en Berman aan de Europees Commissaris alle Europese kippen steeds te laten vaccineren tegen vogelgriep. Alle risico's en lastige bestrijding zouden dan uit de wereld zijn. ,,Door alle reizen en handelsstromen over de hele wereld, kun je het virus toch niet buiten de deur houden'', zei Maat. Eurocommissaris Kyprianou vindt de vaccinatie echter ondoenlijk. ,,Je kunt niet voortdurend blijven inenten tegen allerlei varianten van het virus. Dat is niet te doen.''

Maar volgens CDA'er Maat is vaccinatie heel goed mogelijk. Het antivirus kan gewoon in het voer, zegt hij. ,,Met de Nederlandse uitbraak in 2003 had je al dertig jaar vaccinatie via voer kunnen betalen'', zegt Maat. Kyprianou zegde verder medewerking toe aan extra onderzoek naar trekvogels. Daarvoor zou er een monitoringscentrum moeten komen. Trekvogels kunnen het virus immers makkelijk over grote afstanden overbrengen. Kyprianou beantwoordde daarmee een vraag van VVD-europarlementslid Jan Mulder, die de commissievergadering had belegd.

naar boven


Minister Veerman versoepelt maatregelen vogelgriep

maandag 26 september 2005
persbericht Ministerie van LNV

Minister Veerman van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit versoepelt donderdag 29 september de preventieve maatregelen ter voorkoming van vogelgriep. Reden voor versoepeling is dat het risico op insleep niet toeneemt en dat de situatie in Rusland en Kazachstan onder controle lijkt te zijn. Veerman heeft advies gevraagd aan de Commissie van Deskundigen AI en aan de samenwerkende vogelorganisaties en het CIDC.

Op basis van het advies is besloten om onderscheid te maken tussen bedrijven dichtbij water(trek)vogels en bedrijven daar verder vandaan. Dus bedrijven met een hoge contactkans en bedrijven met een lagere contactkans. De laagrisicobedrijven zullen in de praktijk kunnen volstaan met het afschermen van buitenuitloop met bijvoorbeeld grofmazige netten. Daarmee wordt direct contact met wilde water(trek)vogels voorkomen. Bedrijven met een hoger risico kunnen ook (een deel van) de buitenuitloop instandhouden door het aanbrengen van netten, maar moeten die constructies aan de bovenzijde afdichten tegen het risico van insleep via uitwerpselen van wilde trekvogels.

Er is in ieder geval sprake van een hoog risico als een bedrijf in de cirkel van 1 km van foerageer- en watergebieden van trekvogels ligt. Ongeveer 10% van de bedrijven met vrije-uitloop valt onder het hoog risico. Er wordt deze week een kaart op de internetsite van het ministerie geplaatst waarop te zien is waar de risicogebieden liggen en of een bedrijf onder een hoog of onder een laag risico valt.

Veerman heeft in recente brieven aan de Tweede Kamer over de insleepdreiging benadrukt dat het gaat om een tijdelijke maatregel. Deze tijdelijkheid wordt in de eerste plaats bepaald door de ontwikkeling van de dreiging. Er zijn geen nieuwe uitbraken gemeld in Rusland en Kazachstan waardoor de situatie sinds augustus stabiel is. Ook uit de monitoring van in Nederland bemonsterd waterwild komt rustig beeld naar voren. Bij circa 5% wordt laagpathogeen virus aangetroffen.

De tijdelijkheid van de maatregel heeft verder een relatie met de periode van de vogeltrek. In dat verband is afstemming gezocht met de Duitse deelstaten Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen en Meckelenburg-Vorpommern. Deze deelstaten hebben 15 september 2005 preventieve maatregelen genomen die vergelijkbaar zijn met die van Nederland, waaronder een ophokgebod voor bepaalde gebieden. Vogeldeskundigen zowel in Duitsland als in Nederland geven aan dat het hoogtepunt de vogeltrek eind november afneemt. Daarop voortbordurend zal, bij ongewijzigde omstandigheden, tegelijkertijd met beëindiging van de maatregel in de Duitse deelstaten, ook de Nederlandse maatregel per 1 december 2005 komen te vervallen.

naar boven


Ophokplicht fel aangevochten

donderdag 22 september 2005
bron: Reformatorisch Dagblad

DEN HAAG (ANP) - Bebloede eieren en foto’s van gepikte kippen. Tegenstanders van de ophokplicht betoogden woensdag voor de rechtbank in Den Haag in woord en beeld hoe dieronvriendelijk het binnenhouden van kippen is. Vier organisaties en drie biologische boeren eisen onmiddellijke intrekking van het besluit.

Minister Veerman van Landbouw, die eind augustus besloot het commercieel gehouden pluimvee tijdens de vogeltrek naar binnen te sturen, kondigde deze week aan dat besluit aan te passen. Met „maatwerk” wil de bewindsman kippen die amper gevaar lopen weer naar buiten laten. Soms moet dat onder een overkapping. Naar verwachting gaat de nieuwe regeling dinsdag in, stelde landsadvocaat G. Houtzagers namens het ministerie van Landbouw.

Stichting Wakker Dier, Dierenbescherming Nederland, Platform Biologica en Milieudefensie vinden die aanpassing niet genoeg en willen een einde aan de ophokplicht. De nieuwe ophokregels zullen veel kippen toch tot eind november binnenhouden. Nu begint de verenpikkerij en het kannibalisme onder het pluimvee. „We zitten nu op een kritiek punt. Eind november is nog veel te ver weg”, aldus advocaat P. Geraedts namens de vier organisaties. De nieuwe regeling noemde hij een „fopspeen”.

Volgens de landsadvocaat is er onder het huidige besluit geen sprake van „massale klachten” over pikkerij en dieronvriendelijke toestanden onder het opgehokte pluimvee. Houtzagers betoogde verder dat het ophokbesluit de (onuitgesproken) goedkeuring van de Tweede Kamer heeft. Kamerleden hebben immers geen stappen ondernomen om Veerman hierover terug te fluiten.

Het is de tweede keer dat de ophokplicht voor de rechter ter discussie wordt gesteld. Enkele weken geleden eiste dierenarts R. Plantema dat niet alleen het commerciële pluimvee, maar ook de hobbyvogels naar binnen moeten om een uitbraak van de vogelgriep te voorkomen. De rechter wees die eis af.

De rechter in Den Haag doet volgende week donderdag uitspraak.

naar boven


Biologische kippenboeren ontevreden met versoepeling

woensdag 21 september 2005
bron: VILT - Vlaams Informatiecentrum over Land- en Tuinbouw

In de loop van volgende week mogen de eerste opgehokte kippen in Nederland onder bepaalde voorwaarden alweer naar buiten. Indien de vogelpest geen spelbreker is, zal dat half november het geval zijn voor alle opgehokte dieren. Maar volgens de biologische pluimveehouders zijn de randvoorwaarden zo streng dat er van een oplossing voor hun netelige situatie geen sprake is. Dat staat te lezen in het Agrarisch Dagblad.

Biologische kippenboeren zouden hun dieren mogen uitlaten indien ze netten over hun uitloop spannen. Maar dat is onmogelijk volgens Chris Borren, voorzitter van de Vereniging Bilogische Pluimveehouders (VBP) in Nederland. De meeste veehouders hebben zo'n grote uitloopruimte rond hun stallen dat het overspannen van die ruimte financieel onhaalbaar is.

Borren stelt voor dat biologische kippenboeren hun uitloopruimte beperken tot plaatsen waar struiken, afdakjes of andere beschuttingsmogelijkheden aanwezig zijn. In dat geval landen de trekvogels evenmin in de uitloopruimte, luidt het. De dieren zoeken volgens Borren immers open ruimtes op om te landen.

EU-commissaris van Volksgezondheid Kyprianou lijkt wel tevreden met de bijsturing van Veerman. Hij liet zich ontvallen dat Nederland hierdoor een tik op de vingers door de Europese Commissie vermeden heeft. We hebben geen nood aan eenzijdige actie, maar wel aan een gecoördineerde reactie tegen de vogelpestdreiging, aldus Kyprianou.

naar boven


Ophokken kippen minder streng

woensdag 21 september 2005
bron: de Volkskrant

BRUSSEL - De ophokplicht voor kippen wordt verzacht. Minister Veerman van Landbouw liet dinsdag na overleg in Brussel weten dat de maatregel in beginsel eind november wordt opgeheven. Het grootste gevaar voor besmetting met de vogelgriep zou dan zijn geweken, omdat het trekvogelseizoen dan voorbij is.

Volgens een woordvoerder van Veerman wil de minister volgende week overleggen met de pluimveehouders over versoepeling van de ophokplicht die hij in augustus afkondigde, nadat in Kazachstan gevallen van vogelgriep waren geconstateerd.

'Maatwerk’ is nu het motto van de minister. Dat betekent dat kippen niet meer in alle gevallen hoeven te worden binnengehouden. In gebieden waar geen trekvogels zijn, kunnen pluimveehouders volstaan met een een afdakje.

Met de verzachting komt Veerman tegemoet aan de kritiek van de Europese Commissie, die de Nederlandse maatregelen overdreven vond. Volgens de Commissie was het risico veel kleiner dan de Nederlandse regering inschatte.

Eurocommissaris Markos Kyprianou (Gezondheid en Consumentenbescherming) tikte Veerman gisteren nog eens op de vingers met de opmerking dat eenzijdige stappen de coördinatie binnen de EU verstoren.

naar boven


Vogelpest: kort geding gaat door ondanks aankondiging minister

dinsdag 20 september 2005
bron: Dierenbescherming

Het kort geding dat de Dierenbescherming, Wakker Dier, Biologica en Milieudefensie tegen de ophokplicht hebben aangespannen, gaat door. Dit ondanks de terugtrekkende beweging die minister Veerman vandaag maakte door aan te kondigen dat de ophokplicht eind november zal worden opgeheven - mits de vogelgriep in Rusland en Kazachstan niet verslechtert.

Voor de vier samenwerkende organisaties is dit geen reden om van het kort geding af te zien. De aangekondigde versoepelingen zijn voor ons volstrekt onvoldoende. Hoe langer de kippen binnen moeten blijven, hoe groter de welzijnsproblemen worden en eind november is nog ruim twee maanden te gaan...

De Europese Commissie heeft bovendien aangegeven dat de eieren van opgehokte kippen nog maar zes weken als 'biologisch' verkocht mogen worden. Ook vindt de Commissie de ophokplicht een overdreven maatregel. Onder al deze druk lijkt de minister nu bezig om zijn overhaaste beslissing tot ophokken geleidelijk af te zwakken.

naar boven


Versoepeling ophokplicht is schijnbeweging

dinsdag 20 september 2005
bron: Dierenbescherming

Een dezer dagen liet minister Veerman in Brussel weten dat een deel van de Nederlandse kippen binnenkort weer naar buiten mag. Afhankelijk van de ligging van bedrijven - wel of niet in de nabijheid van plaatsen waar veel trekvogels komen - mogen kippen onder netten of afdakjes naar buiten. Dit lijkt goed nieuws, maar het is een schijnbeweging.

Er is immers niets nieuws onder de zon: al sinds de invoering van de ophokplicht mogen kippen naar buiten als de uitloop afgedekt is. Concrete richtlijnen van LNV hierover bleven echter steeds uit. Praktisch en financieel is een gedeeltelijke overkapping moeilijk haalbaar en daarom zitten de kippen per saldo toch binnen en kippen in gebieden met veel trekvogels moeten permanent binnen blijven. De kippen schieten er dus weer niets mee op.

Minister Veerman lijkt nog enigszins zijn gezicht te willen redden, nu de Europese Commissie heeft gezegd dat de ophokplicht in Nederland een overdreven maatregel is. In de EU geldt geen ophokplicht en Nederland staat hierin alleen. De Europese Commssie vindt dat eieren van biologisch gehouden kippen tijdens de ophokplicht slechts zes weken als biologisch verkocht mogen worden. Hoog tijd dus om de ophokplicht af te schaffen in plaats van de schijn op te houden dat de regels versoepeld worden.

Morgen dient ons kort geding tegen het ophokken.

naar boven


Kort geding tegen ophokplicht minister Veerman

dinsdag 20 september 2005
bron: Milieudefensie

Amsterdam - Een coalitie van Milieudefensie, Wakker Dier, Biologica en Dierenbescherming vecht het ophokbesluit van minister Veerman van landbouw aan. Woensdag dient het kort geding tegen de maatregel van minister. De organisaties vinden het ophokken onvoldoende effectief tegen een uitbraak van vogelpest, daarbij berokkent de maatregel de biologische pluimveehouderij in Nederland grote schade.

Tijdstip: Kort geding woensdag 21 september om 11.00 uur
Waar: Paleis van Justitie, Prins Clauslaan 60 te Den Haag

De ophokplicht bedreigt het welzijn van vrije uitloopkippen, die door het ophokken in de stress schieten en overgaan tot kannibalisme en verenpikkerij. Imago, aard en werkwijze van de biologische pluimveehouderij lijden daardoor grote schade. De biologische kippenboeren worden zo de dupe van het overhaaste ophokbesluit, dat onder druk van de bio-industrie tot stand kwam. De milieu- en dierenwelzijnsorganisaties vinden het ophokbesluit ronduit onzorgvuldig. Vreemd genoeg worden geen effectieve maatregelen genomen tegen de meer reële besmettingsrisico’s zoals het grootschalige transport van dieren van en naar besmette gebieden.

De toezegging van de minister aan biologische kippenboeren - dat de biologische eieren nog steeds als biologisch verkocht mogen blijven worden - kan hij niet waarmaken. Na zes weken ophokken zijn de eieren van vrije-uitloop kippen niet meer biologisch. Na 3 oktober mogen de eieren nog slechts als scharreleieren worden verkocht. In de Europese wetgeving voor de biologische landbouw is uitloop immers een verplichting en hiervoor is geen ontheffing mogelijk. Zo dreigt Veerman met zijn ophokplicht de bloeiende biologische kippensector de nek om te draaien. Veerman staat binnen de Europese Unie alleen. Andere Europese landbouwministers laten de kippen gewoon buiten lopen en noemen het Nederlandse besluit “disproportioneel”.

Bij vogelpest vormen niet trekvogels en uitloopkippen het grote besmettingsgevaar. In Nederland worden in de intensieve veehouderij 85 miljoen kippen gehouden, dicht opeengepakt. Het gaat om enorme concentraties kippen, zoals in de Gelderse Vallei en rondom de Peel. Als het virus in een stal actief is, dan gaat het als een lopend vuur door de hokken. Daarnaast vormt vervoer van levende dieren en dierlijke producten een groot risico. Alleen al in Nederland worden er dagelijks 2 miljoen levende kuikens vervoerd. Deskundigen geven aan dat een uitbraak van vogelpest ook te wijten is aan vervoer van reizigers uit besmette gebieden. Zolang de minister geen vaccinatieplicht oplegt, blijft onder deze omstandigheden het gevaar van uitbraak levensgroot bestaan.

De organisaties roepen minister Veerman op de werkelijke gevaren aan te pakken door:
- Het beperken van het vervoer van levende dieren over grote afstanden,
- Voorlichting aan en controle van reizigers uit de besmette gebieden,
- Het vaccineren van het pluimvee.

naar boven


Kippen mogen eind november weer naar buiten

dinsdag 20 september 2005
bron: de Volkskrant

BRUSSEL - De kippen mogen eind november weer naar buiten, als de uitbraak van vogelgriep in Rusland en Kazachstan niet verslechtert. Minister Veerman (Landbouw) heeft dat dinsdag gezegd na overleg in Brussel.

De minister meent dat eind november het grootste risico voor het Nederlandse pluimvee is geweken. Het seizoen voor trekvogels is dan voorbij. Trekvogels zijn de voornaamste overbrengers van het virus. Bovendien blijkt uit nieuwe informatie dat de uitbraak in Kazachstan zich niet meer uitbreidt.

Hij meldde maandag al de algehele ophokplicht te vervangen door een maatwerk-aanpak. Die aanpak moet naar verwachting komende week ingaan en betekent dat alleen bedrijven in de nabijheid van trekvogels hun pluimvee binnen of onder afdakjes moeten houden.

Nederland telt ongeveer een half miljoen biologische kippen en vijf miljoen vrije-uitloopkippen. Ze zijn sinds half augustus binnen. Veerman verwachtte aanvankelijk dat andere EU-landen hun kippen ook naar binnen zouden sturen, om besmetting door trekvogels uit Rusland en Kazachstan te voorkomen. Maar dat gebeurde niet. Experts uit andere landen vonden de maatregel overdreven. Nederland kreeg dinsdag opnieuw een kleine veeg uit de pan, omdat het de maatregel had ingevoerd zonder de Europese Commissie.

Veerman wilde de ophokplicht eigenlijk tot het voorjaar laten duren. Daar ziet hij dus van af. ‘Het makkelijkst is om nooit van mening te veranderen. Maar dat doen alleen dwazen’, zei Veerman.

Hij bleef de ophokplicht verdedigen: ‘Beter een week te vroeg dan een kwartier te laat’, zei hij over maatregelen om de besmettelijke vogelgriep buiten de grenzen te houden. In 2002 stierven in Nederland dertig miljoen kippen na uitbraak van het virus. De schade bedroeg circa 300 miljoen euro.

naar boven


Borren: 'Trekvogels geen bron van vogelpest'

maandag 19 september 2005
bron: Agrimedia

De ophokplicht voor pluimvee deugt niet. Het is maar zeer de vraag of trekvogels in 2003 Nederlandse pluimvee hebben besmet met vogelpest. Dat zegt Chris Borren, voorzitter van de Biologische Pluimveehouders Vereniging (BVP).

“Als we de uitbraak van 2003 analyseren, dan moeten we concluderen dat de H7-stam die in Nederland heerste niet veel onder wilde vogels voorkomt, maar wel veel onder vleeskalkoenen in onder andere Italië,” zegt Borren. “De Nederlandse en Italiaanse kalkoenensector hadden in die tijd veel contacten via transportbewegingen.” Volgens Borren zijn uitbraken op enkele bedrijven in de Gelderse Vallei ‘rechtstreeks’ te herleiden naar een kalkoenenbedrijf in Dinteloord dat importeerde uit Italië.

Circa 110 Freilandbedrijven worden nu geraakt door de ophokplicht. Borren: “Ten tijde van de crisis in 2003 mochten uitloopkippen buiten de besmette gewoon naar buiten. Dit heeft voor geen enkele extra verspreiding gezorgd.” Volgens Borren zijn trekvogels te snel veroordeeld als boosdoeners en draait de biologische sector daar nu voor op.

naar boven


Europarlement op de bres voor bio-ei

maandag 19 september 2005
bron: ziezo.biz

Het Europees Parlement vindt het onaanvaardbaar dat biologische eieren dreigen te verdwijnen door de ophokplicht. Die situatie kan ontstaan omdat biologische kippen eigenlijk niet steeds binnen mogen blijven. De Europese Commissie onderzoekt nog hoe lang de huidige uitzondering mag voortduren.

,,Intrekken van het biologisch certificaat zou een ernstige en mogelijk laatste economische klap betekenen voor deze boeren'', stelt Thijs Berman, europarlementslid voor de PvdA, die hierover schriftelijke vragen heeft gesteld aan de Europese Commissie. ,,Het is ondenkbaar en onaanvaardbaar voor vele consumenten dat Brussel deze sector in gevaar brengt.''

Nederland heeft als enige EU-land de kippen naar binnen gestuurd. Minister Veerman (Landbouw) wil zo voorkomen dat kippen het gevaarlijke vogelgriep oplopen via trekvogels uit besmette gebieden in Siberië. Berman vindt dat minister Veerman (Landbouw) harder moet optreden. ,,Hij heeft de plicht om druk uit te oefenen op Brussel en moet garanties bieden aan de geraakte pluimveehouders.'' CDA-europarlementariër Albert-Jan Maat en VVD-collega Jan Mulder vinden het eveneens onterecht als biologische eieren zouden verdwijnen door de ophokplicht.

Mulder: ,,De richtlijn stelt duidelijk dat biologische kippen tijdelijk naar binnen mogen als veterinaire autoriteiten daartoe besluiten. Dat mag dus best het hele trekvogelseizoen duren''. CDA'er Maat benadrukt dat de Europese Commissie de uitzonderingssituatie voor Nederlandse bio-boeren al voorlopig heeft erkend. ,,In het algemeen vind ik de commissie te slap, maar hier heeft ze sterk opgetreden.''

Maat en zijn VVD-collega Jan Mulder hebben hierover Europees Commissaris Kyprianou (Gezondheid en Consumentenbescherming) uitgenodigd in het parlement. Een debat over de ophokplicht vindt maandag 26 september plaats.

naar boven


Deel kippen mag weer naar buiten

maandag 19 september 2005
bron: NU.nl

BRUSSEL - Een deel van de kippen mag op sommige plaatsen binnenkort weer beperkt naar buiten. Minister Veerman (Landbouw) heeft dat maandag gezegd in Brussel. Na de algehele ophokplicht die hij vorige maand afkondigde om vogelgriep te voorkomen, is het volgens Veerman nu tijd voor 'maatwerk'.

De kippen zouden onder afdakjes of netten moeten lopen, om contact met eventueel besmette trekvogels te vermijden. In gebieden met veel trekvogels moeten meer voorzorgen gelden dan in andere, aldus Veerman.

Provisorische afdakjes
De minister hoopt daarbij dat gemeentebesturen niet moeilijk doen over de bouw van provisorische afdakjes, door bijvoorbeeld bouwvergunningen te eisen.

De nieuwe aanpak is belangrijk voor de biologische pluimveehouders. Omdat de kippen al wekenlang binnenzitten, dreigde Brussel hun eieren niet langer als biologisch te beschouwen. "Dat zou desastreus zijn voor de sector", oordeelde Veerman, doelend op de gemiste inkomsten voor de boeren.

Overdrijven
De meeste EU-landen vinden al langer dat Nederland overdreef met de algehele ophokplicht. Ze vinden de kans op besmetting door trekvogels uit Siberië zeer miniem. Alleen enkele Duitse deelstaten voerden dezelfde ophokplicht in. België besloot tot een maatwerk-aanpak.

Veerman blijft voorzichtigheid prediken, wegens de grote risico's voor Nederland. "Nederland heeft al eens een grote uitbraak van vogelpest meegemaakt en we hebben veel trekvogels", argumenteerde hij. "In trekvogels buiten Nederland is het actieve virus al aangetroffen. Dat maakt ons heel voorzichtig."

De minister zei de schrik van de vorige uitbraak nog in de benen te hebben. "Bij die uitbraak zijn 30 miljoen stuks pluimvee gedood en ontstond 300 miljoen euro schade, plus alle bijkomende maatschappelijke en psychische problemen".

naar boven


Europa moet vaccineren tegen vogelgriep

zaterdag 17 september 2005
bron: de Gelderlander

door Henk Jan Ormel en Albert Jan Maat

Het risico van een uitbraak van vogelgriep is reëel genoeg om het verbod op vaccinatie in de EU op de helling te zetten, menen Henk Jan Ormel en Albert Jan Maat.
Het risico van een uitbraak van vogelgriep type H5N1 vanuit centraal Azië en Rusland is klein maar reëel. Het is dan ook terecht dat minister Veerman het advies van een deskundigencommissie heeft opgevolgd om commercieel gehouden pluimvee op te hokken.

De wereldvoedselorganisatie van de VN, de FAO, steunt dit advies en adviseert heel Europa om deze voorzorgsmaatregel te. nemen.Maar er is meer nodig! Reizigers moeten bewust gemaakt worden van de risico's van het meenemen van het virus. De EU-lidstaten moeten weer een deugdelijke bagagecontrole instellen voor reizigers uit landen waar vogelgriep voortduurt. Maar bovenal moet de Europese Unie een streep halen door het non-vaccinatiebeleid!

Nog maar twee jaar geleden hebben we in Nederland gezien wat de gevolgen van vogelgriep kunnen zijn en dat was een besmetting met een virusvariant ( H7N7) die minder agressief was dan de H5N1 variant die nu oprukt vanuit Azië. Die heeft in Azië inmiddels meer dan 60 personen en 140 miljoen dieren het leven gekost. Wat zullen de gevolgen zijn als het vogelgriepvirus in Nederland verandert in een virus dat niet alleen van vogel op mens, maar ook van mens op mens overspringt? De gevolgen van een mutatie van het virus zijn niet te overzien. Griep klinkt onschuldig maar is het niet. De Spaanse griep heeft kort na de eerste wereldoorlog aan meer dan 20 miljoen mensen het leven gekost.

De gezondheidszorg van 2005 is stukken beter dan in 1920 maar kan nog steeds weinig doen tegen acute virusinfecties. Het risico van een mutatie van het virus naar een virus dat van mens op mens overgaat is met name groot in gebieden waar naast vogels ook varkens zijn. In centraal China lopen eenden, kippen en varkens door elkaar heen te scharrelen in een ultieme vorm van biologische dierhouderij. Niet voor niets is deze regio de oorsprong geweest van de Spaanse griep, de Hongkong griep en nu van de vogelgriep.

In Nederland is het besmettingsgevaar de laatste jaren sterk toegenomen door de groei van de scharreldierhouderij. De ophokplicht betekent niet dat alle risico's nu verdwenen zijn. Trekvogels overwinteren massaal in Nederland. Deze dieren kunnen virus bij zich hebben. Watervogels krijgen buikgriep en worden niet zo ziek dat ze niet meer kunnen vliegen. Kippen krijgen longinfecties, worden doodziek en sterven binnen enkele dagen. We moeten voorkomen dat als er virus het land binnen komt, dit niet snel ontdekt wordt en er een enorme virusvermeerdering kan plaats vinden. Het risico van een virusexplosie onder hobbypluimvee is veel minder groot omdat deze dieren in veel kleinere aantallen gehouden worden. Zij kunnen zelfs als een soort verklikkerkippen een bijdrage leveren aan een vroegtijdige ontdekking van vogelgriep. Een ander groot risico van besmetting door vogelgriep vormen mensen die in Azië zijn geweest en daar in contact zijn gekomen met het virus.

De beste manier om een virusexplosie te voorkomen is het vaccineren van gezonde dieren. Helaas geldt in de EU het non-vaccinatiebeleid en staat vogelgriep op de lijst van dierziekten waartegen niet geënt mag worden. Het argument hierbij is dat gevaccineerde dieren virus onder de leden zouden kunnen hebben en zo een ziekte zouden kunnen verspreiden. Maar de kans daarop is bijna te verwaarlozen. Bovendien is de EU niet consequent, want tegen een andere kippenziekte pseudovogelpest moet verplicht gevaccineerd worden.

We kennen de variant waartegen gevaccineerd dient te worden en een Nederlands diergeneesmiddelenbedrijf verkoopt miljoenen doses aan Rusland en China. Een vaccin prikkelt het immuunapparaat tot het vormen van antilichamen en deze prikkeling moet op zijn minst enkele weken voor een besmetting plaatsgevonden hebben, wil het effectief zijn. Als er ergens in Nederland een wilde gans met vogelgriep wordt ontdekt, is het hoogstwaarschijnlijk al te laat om alsnog te gaan vaccineren.

Risicodieren zouden gevaccineerd moeten kunnen worden. Alleen al in het belang van de volksgezondheid dient de EU met spoed het non-vaccinatiebeleid te heroverwegen en zo spoedig mogelijk te onderzoeken op welke wijze vaccinatie ingezet kan worden. Handelsbelemmeringen voor producten van gevaccineerde dieren horen opgeheven te worden.

Is er wetenschappelijk bewijs van verspreiding van griepvirus via gevaccineerde dieren? Iedere kip wordt gevaccineerd tegen verscheidene ziektes en die worden ook niet verspreid. Vaccinatie is niet de ultieme oplossing voor alle infectieziekten en zeker tegen het griepvirus met zijn vele varianten en voortdurende mutaties zijn ook nadelen van vaccinatie te noemen. Maar het op voorhand uitsluiten van vaccinatie kunnen we ons niet meer veroorloven. Selectief inzetten van vaccinatie kan risico's voor de volksgezondheid verminderen. Bovendien kunnen gevaccineerde kippen rustig buiten scharrelen.

Henk Jan Ormel is Tweede Kamerlid voor het CDA en dierenarts;
Albert Jan Maat is lid van het Europese parlement voor het CDA.

naar boven


Antwoord op kamervragen over de noodzaak van de ophokplicht

woensdag 14 september 2005
bron: ministerie van LNV

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

ons kenmerk: VD. 2005/2611
onderwerp: Antwoorden lid Vos (GroenLinks) over de noodzaak van de ophokplicht

Geachte Voorzitter,

In antwoord op de vragen van het lid Vos (GroenLinks) over de noodzaak van de ophokplicht bericht ik u als volgt.

Vraag 1
Is de kans groot dat Nederland geen toestemming krijgt van de Europese Commissie om de biologische en Freilandeieren als biologisch en uitloop te blijven verkopen, rekening houdend met de Nederlandse ophokplicht? 1)

1) Spits, 5 september jl.

Antwoord 1
Voor de zogenaamde Freilandeieren is in de betreffende Europese verordening (2295/2003/EG) expliciet geregeld dat aan het voorschrift: 'beschikking over uitloop in de open lucht', niet hoeft te worden voldaan indien de veterinaire autoriteiten tijdelijke beperkingen opleggen. In de Europese verordening voor het houden van biologische kippen is dit niet geregeld, maar sta ik op het standpunt dat een analoge uitleg kan worden gehanteerd. De Europese Commissie heeft bevestigd dat, indien de veterinaire noodzaak voor tijdelijke maatregelen aanwezig is, dit de status van biologische of Freilandeieren in beginsel niet aantast. Ik verwacht derhalve dat de Freiland- en biologische eieren als zodanig kunnen blijven worden verkocht. Op dit moment zijn mij ook geen afzetproblemen bekend.

Vraag 2
Wanneer wordt het besluit over de status van de Nederlandse eieren door de Europese Commissie verwacht?

Antwoord 2
In het licht van mijn antwoord op vraag 1 verwacht ik niet dat de Europese Commissie een besluit zal nemen over de status van de Nederlandse eieren. Een definitief oordeel over de Nederlandse preventieve maatregel om insleep van Aviaire Influenza (AI) te voorkomen, verwacht ik evenwel binnen enkele weken. Ik ben in overleg met de Europese Commissie, samen met de andere lidstaten, om te bezien of er ook een communautair kader kan worden ontwikkeld, waarin de Nederlandse maatregelen kunnen worden ingepast. Dit overleg kan nog enige tijd in beslag nemen.

Vraag 3
Acht de Europese Commissie het risico op uitbraak van vogelpest in Nederland als gevolg van besmetting door trekvogels als zeer gering? Zo ja, welke feiten of wetenschappelijke inzichten bepalen het verschil in beoordeling tussen Nederlandse en Europese experts?

Antwoord 3
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen van het lid Van Velzen (SP), u toegezonden bij mijn brief van 9 september 2005.

Vraag 4
Bent u bereid de ophokplicht, die vooral de biologische pluimveehouders treft, in te trekken en aan te sluiten bij de Europese lijn van verscherpte monitoring en hygiënemaatregelen? Zo neen, waarom niet?

Antwoord 4
Ik verwijs u naar mijn brief aan de Tweede Kamer van 31 augustus 2005 (TK II, 2004-2005, 28807, nr. 83). Hierin heb ik de tijdelijke regeling ter wering van AI toegelicht. Met mijn aanpak probeer ik te voorkomen dat de gehele Nederlandse pluimveesector zou worden getroffen door een uitbraak van AI. De in de regeling beschreven maatregel omvat overigens nadrukkelijk niet slechts een zogenaamde ophokverplichting, maar biedt een alternatief om het pluimvee op andere wijze af te schermen. De preventieve maatregelen blijven niet langer van kracht dan veterinair noodzakelijk is, maar intrekking is op dit moment niet aan de orde.
Ik ondersteun de Europese lijn van verscherpte monitoring en hygiënemaatregelen zoals voorgesteld door de technische werkgroep van het Permanent Comité voor de Voedselveiligheid en Diergezondheid (PCVD) op 25 augustus 2005. Deze werkgroep concludeerde evenwel ook dat, op basis van risicobepaling op bedrijfsniveau, extra veiligheidsmaatregelen tegen het risico op insleep van AI geboden zijn, waarbij met name rekening gehouden zou moeten worden met trekroutes van watervogels. De Nederlandse maatregelen zijn genomen in het licht van de situatie dat Nederland met de vele waterrijke gebieden aantrekkelijk is voor en bezocht wordt door vele duizenden trekkende watervogels. Ik bezie momenteel of het accent van de maatregelen kan worden gewijzigd van een voorzorgsprincipe naar een zorgplicht. Daardoor kan bij de praktische uitwerking van de maatregelen wellicht meer rekening gehouden worden met de omgevingssituatie van het pluimveebedrijf en kan bijvoorbeeld worden volstaan door afscherming van de buitenuitloop met netten.

Vraag 5
Wat betekent een negatief besluit van de Europese Commissie over de status van de Nederlandse eieren voor de sector en welke compensatie gaat u daar tegenover stellen?

Antwoord 5
Ik verwijs naar mijn antwoorden op de vragen 1 en 2.

Vraag 6
Hoe 'tijdelijk' is de huidige ophokplicht en wat zijn de criteria op basis waarvan tot het opheffen van de ophokplicht wordt besloten?

Antwoord 6
De preventieve maatregelen zijn genomen omdat de dreiging op insleep door een combinatie van factoren nu groter is dan bijvoorbeeld dit voorjaar. Dat betekent dat diezelfde factoren kunnen leiden tot intrekking van de maatregelen. Heroverweging zal bijvoorbeeld aan de orde zijn indien de situatie in Rusland en Kazachstan zodanig is gewijzigd dat het besmettingsrisico duidelijk is afgenomen of wanneer uit de monitoring van de trekvogels blijkt dat het risico is afgenomen. Over de criteria om maatregelen in te kunnen trekken heb ik advies gevraagd aan de Commissie van Deskundigen AI. Ik zal u over de voortgang berichten.

Vraag 7
Wilt u deze vragen vóór 15 september 2005 beantwoorden om snel mogelijk duidelijkheid te hebben?

Antwoord 7
Ja.

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
dr. C.P. Veerman

naar boven


Europese Commissie:
Na 6 weken ophokken ei niet meer biologisch

woensdag 14 september 2005
bron: Agrarisch Dagblad

Na 6 weken ophokken mogen de eieren van vrije-uitloop kippen niet meer worden verkocht als biologisch, aldus de Europese Commissie. De Commissie is bang voor concurrentievervalsing en willekeur bij de interpretatie van de regels. Het Nederlandse ministerie van LNV stelde kort geleden nog dat, ondanks de ophokplicht, de eieren van biologische of vrije-uitloop kippen wel mogen worden verkocht als Freiland of biologische eieren. Het landbouwministerie van Nederland zal een dezer dagen worden ingelicht over het standpunt van de Europese Commissie.

Vanuit veterinair oogpunt heeft de Commissie geen bezwaar tegen de ophokplicht, omdat de lidstaten zelf mogen bepalen wat de beste maatregelen zijn tegen de dreigende vogelpest. Deze maatregelen mogen echter niet concurrerend of marktverstorend zijn.

naar boven


Nederland heeft er bedreigde diersoort bij

dinsdag 13 september 2005
bron: culinair.net

BARNEVELD - Uit angst voor het vogelpestvirus heeft Nederland als enige land in Europa de ophokplicht ingesteld. Al ruim twee weken mogen de half miljoen biologische kippen niet meer naar buiten. Maar als losstaande maatregel is de ophokplicht een druppel op de gloeiende plaat. Want ondertussen gaan er wel nog steeds élke dag circa 2 miljoen levende kuikens en kippen door Nederland op transport. Deze ‘trekvogels’ mogen ongehinderd hun routes afleggen. Ook mensen reizen af en aan over de hele wereld, zelfs naar gebieden waar menselijke vogelgriepslachtoffers gevallen zijn, en toch worden er geen beschermende maatregels op de luchthavens getroffen.

Er leven in Nederland 80 miljoen kippen. De meerderheid van deze kippen zit altijd binnen, dus vanuit de intensieve pluimveesector zijn ze vanzelfsprekend voorstander van de ophokplicht. Deze ophokplicht is voor de overheid een 'makkelijke' maatregel maar voor de 90 biologische pluimveehouders en hun kippen is het funest. Biologica protesteert fel tegen het onrecht dat biologische kippen én boeren wordt aangedaan. Biologica is met de Biologische Pluimveehouders Vereniging en de Dierenbescherming voor een ophokplicht áls de vogelpest in Nederland zou uitbreken. We zullen ons ook nooit verzetten als de menselijke gezondheid in gevaar zou komen. Nu zien we er echter geen aanleiding toe. Het is te veel : ‘baat het niet, dan schaadt het niet’.

Biologica vindt het de wereld op zijn kop. Dieren hebben net als mensen frisse buitenlucht nodig. Kippen, maar ook koeien en varkens horen naar buiten te kunnen gaan. De stichting roept daarom op om juist nu de actie adopteer een kip te steunen. Kijk voor meer informatie op www.biologica.nl of op www.adopteereenkip.nl

naar boven


Dierenbescherming neemt deel aan rondetafelgesprek vogelpest

maandag 12 september 2005
bron: Dierenbescherming

Op uitnodiging van de vaste kamercommissie voor Landbouw neemt de Dierenbescherming aanstaande donderdag 15 september deel aan een openbaar rondetafelgesprek met Tweede-Kamerleden en andere betrokkenen over de recente ontwikkelingen aangaande de vogelpest. Uiteraard zullen wij andermaal bepleiten dat de ophokplicht voor pluimvee direct wordt opgeschort.

Wij vinden de ophokmaatregel disproportioneel en overdreven. Veeleer dient de overheid preventieve maatregelen te nemen voor herhaling van een grote ramp, bijvoorbeeld door de pluimveesector zodanig te herstructureren dat het al te intensieve karakter verdwijnt, het transport van pluimvee door heel Europa aan te pakken of te zorgen voor voldoende vaccins om de ziekte in te kiem te kunnen smoren.

naar boven


Miljoenen griepvaccins besteld

vrijdag 9 september 2005
bron: Trouw

(Novum) - De voorraad griepvaccins in Nederland wordt uitgebreid van 220 duizend naar 5 miljoen. Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) heeft vrijdag in opdracht van minister van Volksgezondheid Hans Hoogervorst (VVD) contracten getekend met de farmaceutische concerns Roche Nederland en GlaxoSmithKline. Dat maakt het ministerie vrijdag bekend.

De order volgt op een advies dat de Gezondheidsraad in februari van dit jaar aan de minister gaf. Reden voor dat advies was de vrees dat een dierlijke griep, zoals de vogelgriep, muteert naar een virus dat voor mensen gevaarlijk is. Een dergelijke mutatie was de oorzaak van de wereldwijde SARS-epidemie.

naar boven


Antwoorden lid Van Velzen (SP) over maatregelen insleep AI

vrijdag 9 september 2005
bron: ministerie van LNV

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag

ons kenmerk: VD. 2005/2585
onderwerp: Antwoorden lid Van Velzen (SP) over maatregelen insleep AI

Geachte Voorzitter,

In antwoord op de vragen van het lid Van Velzen (SP) over de maatregelen ter wering van insleep van Aviaire Influenza (AI) door trekvogels bericht ik u als volgt.

1
Is het waar dat deskundigen van de Europese Commissie de Nederlandse vrees voor besmetting door trekvogels ruim een week geleden weerspraken en dat het risico volgens hen zo goed als onbestaand zou zijn? 1) Zo ja, bent u bereid om de Kamer te informeren over de standpunten van deze deskundigen en de risicoanalyse die zij gemaakt hebben? Kunt u een reactie geven op hun analyse?

Antwoord:
De technische werkgroep van het Permanent Comité voor de Voedselveiligheid en Diergezondheid (PCVD), onder andere bestaande uit veterinair deskundigen uit de lidstaten van de Europese Unie (EU), heeft op 25 augustus 2005 het risico voor besmetting door trekvogels niet weersproken of zo goed als onbestaand genoemd, maar bestempeld als 'moeilijk te kwantificeren' en 'vermoedelijk laag'. De overwegingen van de werkgroep zijn door de Europese Commissie openbaar gemaakt en de betreffende publicatie is als bijlage bijgevoegd. Nederlandse deskundigen op het gebied van vogels en virologie hebben aangegeven dat het risico op besmetting door trekvogels zich moeilijk laat kwantificeren. Het risico wordt aanwezig geacht, onder andere op basis van het feit dat het hoogpathogene virus in trekvogels in door AI-besmette gebieden is vastgesteld. De deskundigen stellen dat trekvogels drager kunnen zijn van AI en dat via trekroutes besmette vogels Nederland zouden kunnen bereiken. Gelet op de consequenties van dat risico heb ik dat als uitgangspunt voor mijn maatregelen genomen.

2
Kunt u aangeven waar de risicoanalyses van Duitsland en België afwijken van de Nederlandse, gezien het feit dat Duitsland er niet voor kiest om per direct over te gaan tot een ophokplicht en de Belgen er zelfs voor kiezen slechts bedrijven die in de buurt van foerageerplaatsen van trekvogels liggen een ophokplicht op te leggen?

Antwoord:
De situaties met betrekking tot de risico's op insleep van AI kunnen per EU-lidstaat verschillen, bijvoorbeeld omdat pluimvee onder andere omstandigheden wordt gehouden of dat een land minder trekvogels binnen de grenzen krijgt. De Nederlandse situatie heeft ook zijn eigen specifieke kenmerken met relatief veel waterrijke gebieden, een aantrekkelijke ligging op de route van trekvogels en een hoge pluimveedichtheid in sommige gebieden.

3
Bent u bekend met de opmerkingen van hoogleraar gedragsbiologie Theunis Piersma, dat niet de trekvogels, maar verpakt vlees en reizigers die uit met vogelpest besmette gebieden komen het grootste gevaar voor de overdracht van het virus naar Nederland vormen?

4
Kunt u aangeven waarom er is besloten als eerste maatregel tegen de insleep van het virus over te gaan tot een ophokplicht, terwijl verschillende deskundigen andere wijzen van insleep van het virus als veel riskanter bestempelen?

Antwoord 3 en 4
Ja, ik ben bekend met deze opvatting. In mijn brief aan de Tweede Kamer (TK) van 31 augustus 2005 (TK II, 2004-2005, 28807, nr. 83) ga ik in op de verschillende risico's en maatregelen die naar aanleiding van die verschillende risico's zijn genomen. Het grootste risico vormt de import van levende vogels of producten daarvan. Het importverbod dat daarop betrekking heeft is als eerste maatregel van kracht geworden.

5
In hoeverre hebt u een weging gemaakt van andere insleeprisico's en maatregelen daartegen ingesteld? Is er bijvoorbeeld gekeken naar de mogelijkheid van insleep van het virus via de ventilatoren in de stallen van pluimveebedrijven? Is er gekeken naar het risico van transporten van levend pluimvee naar Oost-Europese landen en waarom is niet besloten die transporten voorlopig stil te leggen? Is er gekeken naar het risico dat reizigers het virus via de luchthaven of andere transportroutes binnenslepen? Waarom is nog niet overgegaan tot het verplicht stellen van hygiënische maatregelen op onder andere luchthavens? Is gekeken naar het risico dat het virus via verpakt vlees wordt binnengesleept?

Antwoord:
Er zijn vele kleine en een aantal grote risico's op insleep van het AI-virus. Met de beschreven maatregelen meen ik dat de grootste risico's zo goed mogelijk zijn afgedekt. De huidige situatie met betrekking tot de dreiging tot insleep rechtvaardigt niet een aanpak waarbij ook alle mogelijke kleine risico's worden afgedekt. Het risico van insleep via ventilatoren in de stallen van pluimveebedrijven speelt eigenlijk pas als het virus Nederland heeft bereikt. Omdat de veterinaire noodzaak ontbreekt zijn transporten van pluimvee of eieren naar Oost-Europese landen niet verboden. Wel heb ik via de productschappen Vee, Vlees en Eieren (PVE) laten nagaan welke transporteurs eventueel pluimvee, ééndagskuikens of eieren vervoeren naar besmette regio's. Met hen zijn thans op vrijwillige basis afspraken gemaakt over het vermijden van risico's en het nemen van extra hygiënemaatregelen, zoals ontsmetting van voertuigen. Hygiënische maatregelen op luchthavens kunnen een aanvullende maatregel zijn om één van de kleinere risico's af te dekken. De ervaring met bijvoorbeeld desinfecterende matten heeft in 2004 geleerd dat deze maatregel logistiek ingewikkeld is en ook tamelijk kostbaar. Verder is het huidige grote verspreidingsgebied van AI, gecombineerd met het intensieve reizigersverkeer tussen Europa en besmette regio's een complicerende factor. De EU-benadering van informatieverstrekking aan reizigers prevaleert daarom.

6
In hoeverre hebt u er voor gekozen om op dit moment, waarop het risico van insleep relatief klein is, te kiezen voor een maatregel die voor het grootste gedeelte van de sector en voor de overheid geen financiële consequenties heeft? Welke afweging hebt u gemaakt, wetende dat juist de biologische sector grote financiële risico's loopt indien hen een ophokplicht wordt opgelegd die niet door Brussel wordt ondersteund?

Antwoord:
In mijn brief aan de TK van 31 augustus 2005 (TK II, 2004-2005, 28807, nr. 83) heb ik toegelicht dat ik bij het nemen van de maatregel de welzijns- en economische argumenten heb meegewogen. Mijn inzet is erop gericht financiële consequenties zoveel mogelijk te voorkomen. De Europese Commissie staat op het standpunt dat indien er een veterinaire noodzaak is, waardoor buitenuitloop tijdelijk niet mogelijk is, dit de biologische status van die eieren in beginsel niet aantast. De Europese Commissie heeft op 25 augustus 2005 weliswaar aangegeven geen noodzaak te zien voor een EU-brede ophokmaatregel, maar deze uitspraak staat los van de specifieke beoordeling van de Nederlandse aanpak waarover nog overleg plaatsvindt. Met de Europese Commissie wordt momenteel overlegd of er een communautair kader kan worden ingericht waarin nationale maatregelen kunnen worden ingepast.

7
Deelt u mijn mening dat het instellen van een ophokplicht op basis van dezelfde risicoanalyse ook op een later moment had kunnen gebeuren en dat u, door de door u gemaakte keuze binnen enkele dagen over te gaan tot deze verplichting, een extra verantwoordelijkheid heeft de sector ten dienste te zijn met maatregelen om welzijnsproblemen te tackelen?

Antwoord:
De keuze voor het moment van inwerkingtreding is ingegeven door het advies van de Commissie van Deskundigen die mij in verband met de start van de vogeltrek op dat moment adviseerden een ophokgebod in te stellen. Gegeven ook de ervaring met de uitbraak in 2003 heb ik niet geaarzeld om naar aanleiding van dat advies een besluit te nemen. Juist echter om welzijnsproblemen in de pluimveehouderij met vrije uitloop te kunnen voorkomen of te beperken heb ik naast de ophokplicht het alternatief geboden om tijdelijk afgeschermde uitloop te creëren, welke maatregel hetzelfde preventieve effect beoogt.

8
Kunt u aangeven welk scenario u gaat volgen indien de Europese Commissie besluit dat de inmiddels in werking gestelde maatregelen in Nederland niet op veterinaire overwegingen zijn gestoeld? Deelt u de mening dat juist de biologische sector daar de grootste financiële consequenties van zal ondervinden, aangezien eieren en pluimveevlees uit deze sector niet meer zullen voldoen aan de Europese voorwaarden voor biologische producten, waardoor een groot gedeelte van de exportmarkt weg kan vallen? Zo ja, deelt u de mening dat daar waar biologische houderijen het grootste financiële risico dragen, compensatie op zijn plaats is?

Antwoord:
De meeste vragen die u onder punt 8 stelt heb ik reeds beantwoord in mijn antwoorden op de eerdere vragen. Voor wat betreft het laatste onderdeel van deze vraag: ik ga er van uit dat de biologische status voor de eieren behouden blijft en dat compensatie niet aan de orde zal komen.

9
Deelt u de mening dat, indien de ophokplicht langdurig zal zijn en in ieder geval in het winterseizoen nog zal bestaan, de biologische pluimveehouders die er voor kiezen om een buitenloop mogelijk te maken hoge kosten zullen hebben voor het aanleggen van semi-permanente overdekte uitlopen waar nauwelijks risico van besmetting bestaat? Zo ja, bent u bereid biologische pluimveehouders te compenseren voor het aanleggen van dergelijke uitlopen?

Antwoord:
In de eerste plaats wil ik er op wijzen dat mijn inzet erop gericht is de maatregel niet langer te laten duren dan noodzakelijk is. Verder ben ik in overleg gegaan met de pluimveehouders die vrije uitloop hebben, om te bezien hoe tijdelijke afgeschermde buitenuitloop kan worden aangelegd zonder buitensporige kosten. Ik biedt daarvoor echter geen compensatie.

10
Is het waar dat de risico's op insleep van het virus in zo'n uitloop door het ontlasten van overvliegende trekvogels dusdanig klein is dat ook het aanleggen van een overspanning van netten afdoende is? Zo ja, bent u bereid biologische pluimveehouders te compenseren voor het aanleggen van dergelijke uitlopen?

Antwoord:
Deskundigen geven aan dat het AI-virus in uitwerpselen van besmette vogels een infectiebron kan zijn voor pluimvee. Daarmee vormt het dus een reëel risico indien de pluimveestapel daarmee in contact kan komen. Deskundigen hebben mij zeer recent laten weten dat het risico dat uitwerpselen van trekvogels in de buitenuitloop terecht komen afhankelijk is van een aantal omgevingsomstandigheden rond pluimveebedrijven. Momenteel wordt onderzocht of dit kan leiden tot een bepaald advies aan pluimveehouders voor de inrichting van de afschermconstructies van hun buitenuitloop, waaronder het gebruik van netten.

11
Is het waar dat zowel voor het aanleggen van overkappingen van uitlopen als voor het ophangen van grote netten een bouwvergunning aangevraagd zal moeten worden? Bent u bereid om er bij de gemeenten op aan te dringen over te gaan tot een snelle afhandeling van dergelijke vergunningaanvragen?

Antwoord:
Uit het overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heb ik mogen afleiden dat voor eenvoudige, tijdelijke afschermconstructies geen bouwvergunning vereist is.

12
Bent u bereid om deze vragen met spoed te beantwoorden gezien de toenemende problemen bij de huisvesting van pluimvee in de biologische sector?

Antwoord:
Ik heb de vragen naar vermogen zo snel mogelijk behandeld. Over eventuele problemen bij de huisvesting van pluimvee heb ik overleg met onder andere de biologische sector.

De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
dr. C.P. Veerman

Bijlage:
Conclusions of the Standing Committee on the Food Chain and Animal Health Working group meeting on Avian Influenza 25 August 2005, Brussels (link naar site van ministerie van LNV)

naar boven


Kort Geding tegen ophokplicht woensdag 21 september

donderdag 8 september 2005
persbericht van Wakker Dier, Dierenbescherming, Milieudefensie en Biologica

Amsterdam - De President van de Rechtbank in Den Haag heeft Stichting Wakker Dier, de Dierenbescherming, Vereniging Milieudefensie, Biologica en drie biologische pluimveehouders laten weten de zaak tegen de ophokplicht voor commercieel gehouden kippen te kunnen behandelen op woensdag 21 september aanstaande om 11 uur.

De organisaties beginnen een kort geding tegen Minister Veerman van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselveiligheid omdat door de verplichte ophok van kippen de toekomst van de buitenuitloop en het dierenwelzijn ernstig in het geding is.

naar boven


Brussel wikt en weegt Nederlands ophokgebod

donderdag 8 september 2005
bron: Zibb.nl

Het is nog geen uitgemaakte zaak dat Brussel de Nederlandse ophokregeling goedkeurt. Dit leiden ingewijden af uit de gesprekken die de Europese Commissie (EC) deze week heeft gevoerd met betrokkenen.

Het struikelblok lijkt de afzet van biologische en ‘vrije uitloop’ eieren. De Europese regelgeving voorziet in de mogelijkheid om de eieren onder het genoemde etiket af te blijven zetten wanneer de kippen om veterinaire redenen tijdelijk worden opgehokt.

DG Agri zegt moeite te hebben met een dergelijke etikettering, met name als kippen het grootste deel van hun leven binnen zitten. Dit in verband met eerlijke informatieverstrekking aan de consument.

Een andere bron laat weten dat de EC heeft aangegeven dat er een precedent is aangaande de etikettering van een bepaald product. Daarbij heeft de juridische dienst geconcludeerd dat een ‘tijdelijke’ periode een tijdvak van 8 tot 10 weken is. Als de EC de Nederlandse maatregel goedkeurt, zal dat naar alle waarschijnlijkheid een goedkeuring zijn voor een dergelijke periode. Het is nu in eerste instantie aan DG Sanco om te besluiten of er sprake is van een juiste veterinaire maatregel.

naar boven


Bang voor vogelgriep? Stap de sauna in

dinsdag 6 september 2005
bron: Elsevier

In Nederland geldt een ophokplicht om een uitbraak van de vogelpest te voorkomen. De Finnen hebben hun eigen oplossing: iedereen die uit een gebied komt waar vogelpest heerst, moet een tijdje de sauna in.

Het vogelpestvirus overleeft namelijk de warmte van een sauna niet. Reizigers moeten daarom met hun koffers volledig gekleed het zweethok in. Helemaal zeker is het niet, maar het virus is dan vernietigd, denkt het Finse ministerie van landbouw.

Warm
Finland, dat grenst aan Rusland waar zieke vogels zijn aangetroffen, is bang dat de vogelgriep oprukt. Vandaar het advies. Kleren moeten ongeveer drie uren in een sauna worden opgeborgen. Die sauna moet dan wel zeventig graden warm zijn.

Sauna's genoeg in Finland. Vijf miljoen Finnen hebben er samen twee miljoen.

naar boven


Bio-boeren willen kip weer buiten

zaterdag 3 september 2005
bron: NRC

Door onze redacteur Arjen Schreuder

ROTTERDAM - Biologische pluimveehouders dreigen hun kippen weer buiten te laten lopen als er niet snel duidelijkheid komt over hun toekomst. Dat stelt voorzitter Chris Borren van de Biologische Pluimveehouders Vereniging. ,,Als deze ophokplicht lang duurt, worden wij in ons bestaan bedreigd. Dan rest ons geen andere keus dan de kippen weer buiten te laten'', aldus Borren.

Alle commerciële pluimveehouders zijn sinds bijna twee weken verplicht hun kippen in de stal te houden. Deze zogenoemde ophokplicht is bedoeld om de kans op besmetting met vogelgriep via de mest van trekvogels zo klein mogelijk te houden. Alleen hobbykippen mogen buiten blijven lopen.

De Biologische Pluimveehouders Vereniging overweegt leden te adviseren om de ophokplicht te negeren, ,,als wij niet serieus genomen worden door het ministerie van Landbouw'', aldus Borren. Er is volgens de pluimveehouders veel onduidelijkheid over de invulling van de ophokplicht. Het ministerie heeft bepaald dat kippen buiten mogen blijven lopen indien deze ren ,,mestdicht'' is overkapt. Dat wil zeggen dat de overkapping geen mest van trekvogels doorlaat. Borren: ,,Zo'n overkapping is veel te duur. Bovendien moeten we er een bouwvergunning voor aanvragen die maanden op zich laat wachten. Die overkapping is een fopspeen van het ministerie.''

Ook willen de biologische kippenboeren dat er snel duidelijkheid komt over de prijs van de eieren. ,,De afzet van onze eieren is niet gegarandeerd'', aldus Borren. ,,Wij krijgen signalen uit Brussel dat de Europese Commissie het binnenhouden van kippen niet als een veterinaire noodzaak ziet. Dat zou betekenen dat onze eieren als gewone en goedkopere scharreleieren verkocht moeten worden.''

De Algemene Inspectie Dienst (AID) van het ministerie van LNV ziet toe op de naleving van de ophokplicht. Commerciële bedrijven die pluimvee buiten hebben lopen, krijgen eerst een waarschuwing, daarna volgen sancties. ,,Wij hopen dat de pluimveehouders inzien dat deze maatregel nodig is om de vogelgriep te voorkomen'', aldus een woordvoerder van het ministerie.

Volgens de Biologische Pluimveehouders Vereniging is er inmiddels ,,een aantal'' bedrijven dat grote moeite heeft om de kippen rustig te houden. De kippen pikken elkaar in de veren, hetgeen tot kannibalisme kan leiden.

naar boven


Duitsland legt advies ophokplicht naast zich neer

vrijdag 2 september 2005
bron: Agrarisch Dagblad

De Duitse regering heeft het besluit genomen om het advies dat wetenschappers hadden gegeven om het pluimvee op te hokken naast zich neer te leggen. Daarmee hoeven de Duitse pluimveehouders de kippen niet op te hokken. Renate Künast, landbouwminister van Duitsland, stelt dat op dit moment het risico van besmetting de ophok van pluimvee nog niet rechtvaardigt.

Wel zal er een voortdurende strenge controle zijn op vogelpest bij vrije uitloopkippen en bij trekvogels. Mocht het risico op een uitbraak van vogelpest toenemen, dan word de ophokplicht alsnog ingesteld.

naar boven

« Ga naar de begin pagina

« Actueel nieuws

« Overig 2005


« Nieuwsarchief